Zakażenie implantu prącia: co pokazują badania

Zakażenie jest jednym z powikłań branych pod uwagę przy rozważaniu wszczepienia implantu prącia. Nie jest tym samym co zwykły problem z raną: bakterie mogą przylegać do urządzenia i tworzyć biofilm, a rozwinięte zakażenie implantu może wymagać antybiotyków i kolejnego zabiegu, czasem usunięcia lub wymiany urządzenia. W wielu opublikowanych seriach odnotowuje się niską częstość zakażeń, ale oszacowania różnią się zależnie od badanej populacji, tego, czy zabieg był pierwotny czy rewizyjny, urządzenia i okresu jego stosowania, czasu obserwacji oraz definicji zakażenia. Żadne badanie nie może zagwarantować wyniku u konkretnej osoby.

W artykule wyjaśniamy, co rzeczywiście mierzono w opublikowanych badaniach, dlaczego strategie zapobiegania zakażeniom są biologicznie uzasadnione i w jakich kwestiach nadal brakuje pewności. To materiał edukacyjny, a nie indywidualna ocena ani plan antybiotykoterapii. Kwalifikowany urolog powinien omówić historię medyczną pacjenta, opcje urządzeń i lokalny protokół.

Jak może dojść do zakażenia i dlaczego zapobieganie ma znaczenie

Podczas wszczepiania bakterie ze skóry lub innych źródeł mogą dostać się do pola operacyjnego. Jeśli drobnoustroje przyczepią się do powierzchni implantu, mogą wytworzyć biofilm — zorganizowaną społeczność osadzoną w ochronnej macierzy. Biofilm może utrudniać usuwanie drobnoustrojów przez mechanizmy obronne organizmu i środki przeciwdrobnoustrojowe oraz komplikować diagnostykę opartą na posiewie. Pomaga to wyjaśnić, dlaczego zakażenie urządzenia może mieć konsekwencje wykraczające poza przejściowe zaczerwienienie lub powierzchowny problem z raną. Nie oznacza to, że każdy implant zostaje skolonizowany ani że każde podejrzenie zakażenia ma tę samą przyczynę. [10]

Zapobieganie zakażeniu obejmuje kilka odrębnych celów: ograniczenie przeniesienia bakterii do pola operacyjnego, zmniejszenie szans, że przeniesione drobnoustroje przylgną i będą się utrzymywać, oraz odpowiednio wczesne rozpoznanie powikłań. Cele te są powiązane, ale nie są zamienne. Powłoka ma zmieniać przyleganie lub przeżycie bakterii na powierzchni urządzenia; jałowy przebieg operacji ma ograniczać zanieczyszczenie, a antybiotyki są częścią opieki okołooperacyjnej kierowanej przez lekarza. Żaden z tych elementów nie usuwa całego ryzyka, a wyniku związanego z pakietem kilku interwencji nie można automatycznie przypisać jednemu składnikowi.

Praktyczny wniosek jest taki, że opublikowany odsetek zakażeń opisuje określoną grupę i okres obserwacji, a nie osobiste prawdopodobieństwo. Zakażenie może prowadzić do dodatkowej oceny, leczenia przeciwdrobnoustrojowego, usunięcia lub wymiany implantu oraz zmiany planu dotyczącego funkcji erekcyjnej podczas rekonwalescencji i rozważania rekonstrukcji. Zapytaj chirurga, jak jego zespół definiuje zakażenie i prowadzi obserwację, które objawy wymagają kontaktu oraz kto koordynuje opiekę, jeśli będziesz daleko od ośrodka operującego.

Powłoki i technika operacyjna: uzasadnione podejścia, nie gwarancje

Powłoki implantów mają ograniczać przyleganie bakterii lub narażać drobnoustroje na działanie środków przeciwdrobnoustrojowych na powierzchni urządzenia. Systemy dostępne na rynku różnią się: niektóre wykorzystują impregnację antybiotykiem, a powierzchnie hydrofilowe mogą wchłaniać roztwór wybrany przez zespół operujący. Uzasadnienie laboratoryjne i obserwacyjne wyniki kliniczne uzasadniają dalsze badania, ale powłoki nie sterylizują pacjenta ani nie zastępują starannego przebiegu operacji. Przy porównywaniu badań znaczenie mają rodzaj powłoki, model implantu, zastosowane przygotowanie oraz populacja.

W historycznej serii jednego chirurga obserwowano 2 347 operacji wszczepienia nadmuchiwanej protezy prącia (IPP) z lat 2002–2011. W późniejszym okresie, gdy jednocześnie stosowano urządzenie z powłoką opóźniającą zakażenie i technikę „no-touch”, zakażenie odnotowano w 7 z 1 511 przypadków (0,46%); wcześniej, w okresie stosowania powlekanych urządzeń, było to 14 z 704 przypadków (około 2,0%), a w przypadku urządzeń bez powłoki 7 ze 132 (5,3%). [5] Okresy następowały po sobie, nie były randomizowane; praktyka chirurgiczna i inne czynniki mogły się zmieniać równolegle z interwencjami. Wynik jest zgodny z możliwą korzyścią, ale nie pozwala oddzielić niezależnego wpływu powłoki i techniki ani traktować tego odsetka jako gwarantowanego wyniku w innym ośrodku.

W odrębnym przeglądzie parasolowym łączącym wcześniejsze przeglądy stwierdzono związek między implantami powlekanymi antybiotykiem i niepowlekanymi (zbiorczy iloraz szans 0,47; 95% przedział ufności 0,31–0,72), ale heterogeniczność była bardzo duża (I² 95%). [4] W przeglądzie próbowano wykluczać źródłowe przeglądy analizujące już te same kohorty; zbiorcze oszacowanie pozostaje jednak bardzo heterogeniczne, a badania różnią się definicjami i epoką. Iloraz szans nie jest bezwzględnym zmniejszeniem ryzyka osobistego; zbiorczy związek nie dowodzi takiej samej korzyści dla każdego urządzenia i pacjenta.

„No-touch” to nazwa podejścia operacyjnego ograniczającego zanieczyszczenie, którego celem jest zmniejszenie kontaktu implantu ze skórą lub innymi potencjalnie skażonymi powierzchniami. Opisana seria jest obiecująca, ale ponieważ połączono w niej to podejście z powlekanymi urządzeniami i późniejszym okresem praktyki chirurgicznej, nie dowodzi, że sama metoda spowodowała zaobserwowaną różnicę. Pytania o procedury stosowane przez zespół są uzasadnione; artykuł nie jest instrukcją techniki operacyjnej.

W przeglądzie parasolowym połączono także dwa przeglądy źródłowe dotyczące „no-touch”: zakażenie wystąpiło u 12 z 2 144 pacjentów (0,56%) w grupie łączonej techniki i u 88 z 2 492 (3,53%) bez tego połączenia. Wynik nie był statystycznie istotny (OR 0,29; 95% CI 0,04–2,16; I² 85%; p=0,23). W przeglądzie uwzględniano zakażenia występujące w ciągu roku i wykluczono przeglądy systematyczne ponownie wykorzystujące kohorty analizowane już w innym włączonym przeglądzie. [4] Ten zbiorczy, nieprecyzyjny wynik ani nie potwierdza korzyści, ani nie dowodzi jej braku; łagodzi interpretację znacznie niższego odsetka z sekwencyjnej serii jednego chirurga.

W odrębnym przeglądzie systematycznym 11 badań obserwacyjnych obejmujących 102 572 pacjentów z pierwotnym wszczepieniem IPP zbiorczy hazard względny dla urządzeń powlekanych w porównaniu z niepowlekanymi wyniósł 0,38 (95% CI 0,28–0,51), przy I² 85,5%. [11] Wynik wskazuje na związek w danych dotyczących pierwotnych IPP, ale utrzymują się duża heterogeniczność i obserwacyjny charakter badań. Nie odpowiada on na pytanie, czy wynik dotyczy operacji rewizyjnych lub każdej podgrupy pacjentów.

Pierwsze wszczepienie, operacja rewizyjna i rodzaj urządzenia to różne porównania

Pierwotne wszczepienie oznacza pierwszą operację implantacji; operacja rewizyjna dotyczy istniejącego implantu i może obejmować wymianę urządzenia lub inną reoperację. Podczas operacji rewizyjnej mogą występować blizny, wcześniejsza ekspozycja urządzenia oraz problemy mechaniczne lub zakaźne, dlatego grup tych nie należy traktować zamiennie.

W przeglądzie parasolowym w połączonych badaniach zgłoszono zakażenia w 193 z 6 027 pierwszych operacji (3,2%) oraz w 179 z 1 977 operacji rewizyjnych (9,0%). Porównanie dało iloraz szans 0,36 dla pierwszej operacji względem rewizyjnej (95% CI 0,29–0,45; I² 20%). [4] W tym przeglądzie ograniczono analizę do zakażeń występujących nie później niż rok po implantacji i wykluczono przeglądy źródłowe korzystające z kohort analizowanych już gdzie indziej. Są to zagregowane liczby z badań, a nie prognoza dla konkretnej operacji. Nadal istotne są różnice w doborze pacjentów, przyczynach rewizji, generacji implantu i okresie obserwacji.

W dobrowolnej analizie rejestru producenta po wprowadzeniu produktu na rynek obserwowano zgłoszenia dotyczące 36 391 pierwotnych implantów nadmuchiwanych, zarejestrowanych w latach 2000–2011. Punktem końcowym była rewizja związana z zakażeniem, a nie każde rozpoznane zakażenie: podany odsetek rewizji wynosił 4,6% wśród 7 031 urządzeń niepowlekanych i 1,4% wśród 29 360 urządzeń z powłoką hydrofilową. Czas obserwacji był różny (do 11 lat dla zgłoszeń dotyczących urządzeń niepowlekanych i do 8 lat dla powlekanych), dlatego odsetki te nie są porównaniami o jednakowym czasie obserwacji i nie należy odczytywać ich jako bezpośredniego oszacowania przyczynowego. [6]

Ten sam przegląd parasolowy wykazał w uwzględnionych badaniach wyższy zbiorczy odsetek zakażeń przy protezach półsztywnych niż nadmuchiwanych (197/2 596, 7,6%, wobec 666/44 603, 1,5%; iloraz szans 3,51; 95% CI 1,41–8,74; I² 96%). [4] Bardzo duża heterogeniczność oznacza, że wyniki badań znacznie się różniły. Wybór urządzenia jest również powiązany z cechami pacjentów, miejscem operacji i epoką badań; porównanie nie dowodzi, że sam rodzaj urządzenia powoduje różnicę ani że jest lepszym wyborem dla konkretnej osoby. W miarę możliwości porównuj podobne grupy: pierwotne z pierwotnymi, rewizyjne z rewizyjnymi oraz te same definicje zakażenia i okresy obserwacji.

Zakres operacji i czynniki wpływające na wycenę można omówić, zapoznając się z informacjami o koszcie operacji wszczepienia protezy półsztywnej w Turcji albo z odrębną stroną o cenach nadmuchiwanych implantów prącia w Turcji dotyczącą trójczęściowego urządzenia nadmuchiwanego. Są to informacje komercyjne, a nie zalecenie kliniczne; nie należy utożsamiać tych dwóch rodzajów urządzeń.

Cukrzyca, HbA1c i antybiotyki: czego badania nie rozstrzygają

Cukrzyca ma biologiczne znaczenie dla gojenia ran i ryzyka zakażenia, ale badania dotyczące implantów prącia nie dostarczają jednego spójnego oszacowania ani powszechnie uznanego progu HbA1c. Przegląd systematyczny i metaanaliza z 2021 r. obejmowały 41 badań; w porównaniu dotyczącym cukrzycy uwzględniono dane 9 041 mężczyzn z cukrzycą i 36 517 bez cukrzycy. Zbiorczy iloraz szans wynosił 1,53 (95% CI 1,15–2,04). [3] Autorzy opisali ograniczenia literatury źródłowej, w tym projekty retrospektywne, niepełną kontrolę i zróżnicowany sposób raportowania. Wynik wskazuje na związek w danych zbiorczych; nie pozwala stwierdzić, czy u konkretnej osoby dojdzie do zakażenia implantu.

W przeglądzie parasolowym związek z cukrzycą nie był statystycznie istotny w analizie zbiorczej (OR 2,28; 95% CI 0,85–6,17; I² 96%; p=0,10). Oszacowanie dla wyższych i niższych kategorii HbA1c było szczególnie nieprecyzyjne (OR 1,16; 95% CI 0,06–22,85; I² 96%). [4] Szerokie przedziały i duża heterogeniczność oznaczają, że wyniki są zgodne z szerokim zakresem możliwych efektów. Rozbieżność między przeglądami przemawia za omówieniem niepewności, a nie wyborem oszacowania brzmiącego najbardziej uspokajająco.

W wieloośrodkowym badaniu prospektywnym wykorzystano prospektywnie utworzoną bazę procedur implantacji wykonanych w latach 2009–2015 w czterech prywatnych ośrodkach urologii i andrologii. Spośród 902 zabiegów 685 (76%) dotyczyło protez półsztywnych, a 217 (24%) nadmuchiwanych; odnotowano 80 zakażeń (8,9%). Podana średnia obserwacji wynosiła 28,3 miesiąca (zakres 0,4–78,3). Częstość zakażeń rosła między kategoriami HbA1c: od 1,3% przy wyniku poniżej 6,5% do 22,4% przy wyniku powyżej 9,5%; wyliczony w badaniu próg ROC wynosił 8,5% (czułość 80%, swoistość 65%). [12] Jest to związek obserwacyjny w kohorcie z przewagą protez półsztywnych; próg ROC nie dowodzi, że obniżenie HbA1c lub odroczenie zabiegu zmniejszy zakażenia, ani nie jest uniwersalnym progiem. W przeglądzie systematycznym sześciu badań wyniki były niespójne: w części średnie HbA1c było wyższe u osób z zakażeniem, a inne badania nie wykazały istotnej różnicy. [7] Przegląd z 2026 r., obejmujący badania, w których co najmniej 70% uczestników miało cukrzycę, uwzględnił 10 024 osoby i podał ogólne oszacowanie zakażeń 4,3% (95% CI 3,9–4,8); średnia obserwacja wynosiła 37,2 miesiąca. Raportowano również porównanie na poziomie badań: 9,1% wobec 3,8% w badaniach ze średnim HbA1c co najmniej 8% w porównaniu z niższą średnią. [8] To porównanie nie wyznacza progu dla pojedynczego pacjenta, a większość uwzględnionych danych pochodziła z badań retrospektywnych.

Profilaktyka antybiotykowa jest decyzją kliniczną, a nie zaleceniem samodzielnego leczenia. W wieloośrodkowej kohorcie retrospektywnej 804 pacjentów z cukrzycą poddanych pierwotnej implantacji zakażenie urządzenia po operacji wystąpiło u 5,6% z 391 osób otrzymujących badany schemat zalecany przez AUA i u 1,9% z 413 osób otrzymujących zróżnicowane schematy niestandardowe; raportowany iloraz szans wynosił 2,8 (95% CI 1,1–7,3). Eksplantację przeprowadzono u 8,3% wobec 2,0% (OR 3,6; 95% CI 1,4–9,1). [9] Ponieważ leczenia nie przydzielano losowo, a schematy nie tworzyły jednej, jednolitej alternatywy, związek ten nie pozwala określić lepszego schematu ani uzasadniać kopiowania kombinacji antybiotyków. Autorzy wezwali do badań prospektywnych. Dokument AUA jest ogólnym opracowaniem dobrych praktyk urologicznych; nie zmienia tego porównania obserwacyjnego w indywidualną receptę. [2]

Planowanie konsultacji i dalszej opieki

Przygotuj pełną listę przyjmowanych leków i informacji medycznych, w tym dotyczących leczenia cukrzycy, wcześniejszych operacji wszczepienia implantu, wcześniejszego zakażenia urządzenia lub problemów z gojeniem, alergii oraz istotnych zakażeń układu moczowego lub skóry. Poproś urologa o wyjaśnienie czynników dotyczących Twojego przypadku, rodzaju proponowanego implantu — półsztywnego czy nadmuchiwanego — oraz tego, czy będzie to pierwsza implantacja czy zabieg rewizyjny. Te szczegóły określają, które porównania naukowe są najbardziej przydatne.

• Który opublikowany wynik dotyczący zakażenia najlepiej odpowiada mojej sytuacji: powierzchowne zakażenie rany, zakażenie urządzenia, usunięcie implantu czy rewizja z powodu zakażenia?
• Jaki mianownik i okres obserwacji leżą u podstaw podawanego odsetka u pacjentów podobnych do mnie? Czy pierwotne implantacje i rewizje przedstawiono osobno?
• Jaką powłokę lub powierzchnię będzie miał implant i jakie dane wspierają jej zastosowanie w przypadku tego urządzenia i zabiegu?
• Jak zespół ogranicza zanieczyszczenie i monitoruje powikłania? Z kim mam skontaktować się po wypisie, także poza zwykłymi godzinami pracy?
• Jak w moim przypadku uwzględnia się cukrzycę i HbA1c oraz co wiadomo, a co pozostaje niepewne w sprawie proponowanego progu lub terminu zabiegu?
• Co stanie się w razie podejrzenia zakażenia, w tym gdzie zostaną przeprowadzone ocena, leczenie i ewentualna kolejna operacja?
• Co obejmują pisemna wycena i plan opieki po zabiegu oraz kto zapewnia poszczególne świadczenia?

Jeśli omawiasz trójczęściowy implant nadmuchiwany, możesz sprawdzić szczegóły pakietu z nadmuchiwanym implantem prącia i poprosić o pisemne wyszczególnienie opieki, kontroli i wyłączeń. W przypadku implantu półsztywnego sprawdź odrębne informacje o pakiecie z półsztywnym implantem prącia. Opis pakietu nie dowodzi, że świadczenie kliniczne lub kontrola są wliczone, o ile nie wynika to z warunków na piśmie; ustal, kto odpowiada za opiekę i sposób przekazywania zapytań.

Jak interpretować odsetek zakażeń

Przed porównaniem liczb sprawdź pięć elementów: (1) populację — wyłącznie osoby z cukrzycą, wszystkich pacjentów czy inną wyselekcjonowaną grupę; (2) operację — pierwotną czy rewizyjną, implant półsztywny czy nadmuchiwany; (3) wynik — każde zakażenie, rewizję z powodu zakażenia czy eksplantację; (4) mianownik i okres obserwacji; oraz (5) projekt badania i niepewność. Niski odsetek przy krótkiej obserwacji nie jest bezpośrednio porównywalny z długim rejestrem, a punkt końcowy obejmujący rewizję pomija zakażenia leczone bez reoperacji.

Odsetki bezwzględne zależą od ryzyka wyjściowego w danej populacji. Iloraz szans porównuje szanse w dwóch grupach; nie jest różnicą w punktach procentowych. Przedział ufności wyraża niepewność statystyczną oszacowania przy przyjętym modelu i danych; bardzo szeroki przedział oznacza, że dane są zgodne z wyraźnie różnymi efektami. I² opisuje niespójność między badaniami w metaanalizie, a nie ryzyko konkretnej osoby. Przy wysokim I² średnia zbiorcza może gorzej odnosić się do wyników w danym ośrodku.

Dostępne dowody mają ograniczenia. Badania często są retrospektywne, stosują różne definicje zakażenia, obejmują różne generacje urządzeń i mogą wykorzystywać nakładające się kohorty. Zmiany opieki wprowadzane kolejno w czasie mogą sprawić, że późniejsza grupa wypada lepiej, nie dowodząc, która zmiana miała znaczenie. Rejestry producentów dostarczają danych długoterminowych, ale mają własne ograniczenia dotyczące raportowania i obserwacji. Wykorzystaj te wyniki do przygotowania konkretnych pytań, a nie do obiecywania zapobiegania zakażeniom.

Just Clinic Istanbul jest niezależną platformą marketingową i pozyskiwania zapytań, a nie podmiotem leczniczym ani pośrednikiem turystyki medycznej. Za Twoją zgodą zapytania mogą być przekazywane upoważnionym partnerom medycznym. Platforma nie stawia diagnoz i nie zastępuje porady wykwalifikowanego lekarza.

Piśmiennictwo

1. Burnett AL, Nehra A, Breau RH, et al. Erectile Dysfunction: AUA Guideline. The Journal of Urology. 2018;200(3):633–641. Opublikowano online 7 maja 2018 r.; wydanie wrzesień 2018 r. doi: 10.1016/j.juro.2018.05.004. PMID: 29746858.
2. Lightner DJ, Wymer K, Sanchez J, Kavoussi L. Best Practice Statement on Urologic Procedures and Antimicrobial Prophylaxis. The Journal of Urology. 2020;203(2):351–356. Opublikowano online 23 sierpnia 2019 r.; wydanie luty 2020 r. doi: 10.1097/JU.0000000000000509. PMID: 31441676.
3. Gon LM, de Campos CCC, Voris BRI, Passeri LA, Fregonesi A, Riccetto CLZ. A systematic review of penile prosthesis infection and meta-analysis of diabetes mellitus role. BMC Urology. 2021;21:35. Opublikowano 10 marca 2021. doi: 10.1186/s12894-020-00730-2. PMID: 33691670; PMCID: PMC7945372.
4. Menshchikov K, Menshchikov M, Yurasov D, Artamonov A. Risk factors for penile prosthesis infection: An umbrella review and meta-analysis. Arab Journal of Urology. 2024;22(2):96–101. Opublikowano online 29 lipca 2023 r.; wydanie 2024. doi: 10.1080/2090598X.2023.2242204. PMID: 38481412; PMCID: PMC10929667.
5. Eid JF, Wilson SK, Cleves M, Salem EA. Coated implants and “No Touch” surgical technique decreases risk of infection in inflatable penile prosthesis implantation to 0.46%. Urology. 2012;79(6):1310–1315. Opublikowano online 21 kwietnia 2012 r.; wydanie czerwiec 2012 r. doi: 10.1016/j.urology.2011.11.076. PMID: 22521187.
6. Serefoglu EC, Mandava SH, Gokce A, Chouhan JD, Wilson SK, Hellstrom WJG. Long-term revision rate due to infection in hydrophilic-coated inflatable penile prostheses: 11-year follow-up. The Journal of Sexual Medicine. 2012;9(8):2182–2186. Opublikowano online 3 lipca 2012 r.; wydanie sierpień 2012 r. doi: 10.1111/j.1743-6109.2012.02830.x. PMID: 22759917.
7. Dick BP, Yousif A, Raheem O, Hellstrom WJG. Does Lowering Hemoglobin A1c Reduce Penile Prosthesis Infection? A Systematic Review. Sexual Medicine Reviews. 2021;9(4):628–635. Opublikowano online 5 sierpnia 2020 r.; wydanie październik 2021 r. doi: 10.1016/j.sxmr.2020.06.004. PMID: 32768358.
8. Corona G, Capogrosso P, Lee WG, et al. Penile prosthesis infection and diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis. The Journal of Sexual Medicine. 2026;23(1):qdaf340. Opublikowano online 5 stycznia 2026 r. doi: 10.1093/jsxmed/qdaf340. PMID: 41489200.
9. Rezaee ME, Towe M, Osman MM, et al. A Multicenter Investigation Examining American Urological Association Recommended Antibiotic Prophylaxis vs Nonstandard Prophylaxis in Preventing Device Infections in Penile Prosthesis Surgery in Diabetic Patients. The Journal of Urology. 2020;204(5):969–975. Opublikowano online 10 czerwca 2020 r.; wydanie listopad 2020 r. doi: 10.1097/JU.0000000000001158. PMID: 32519913.
10. Swanton AR, Munarriz RM, Gross MS. Updates in penile prosthesis infections. Asian Journal of Andrology. 2020;22(1):28–33. Opublikowano online 2019. doi: 10.4103/aja.aja_84_19. PMID: 31489848; PMCID: PMC6958973.
11. Marquardt Filho N, Da Ros LU, Da Ros JPU, Carvalhal GF, Da Ros CT, Carvajal A. Infection rates in primary inflatable penile prosthesis: a systematic review and meta-analysis of antibiotic-coated versus non-coated devices. International Journal of Impotence Research. Pierwsza publikacja: 20 lipca 2026 r.; w rekordzie wydawcy nie przypisano tomu, numeru ani stron. doi: 10.1038/s41443-026-01314-8. PMID: 42477170.
12. Habous M, Tal R, Tealab A, et al. Defining a glycated haemoglobin (HbA1c) level that predicts increased risk of penile implant infection. BJU International. 2018;121(2):293–300. Opublikowano online 1 grudnia 2017 r.; wydanie luty 2018 r. doi: 10.1111/bju.14076. PMID: 29124870; PMCID: PMC7478354.